Czujka zasysająca – budowa i elementy, część 1
Czujki zasysające stosowane w systemach przeciwpożarowych zapewniają wyjątkowo szybką i niezawodną detekcję dymu na bardzo wczesnym etapie powstawania pożaru. Ich cechy sprawiają, że coraz częściej są wybierane przez inwestorów i polecane przez ekspertów do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Poniżej wyjaśniamy budowę i zasadę działania systemu opartego o czujki zasysające.
Podstawowy system oparty na czujkach zasysających ma trzy główne komponenty:
- sieć rurek zasysających, które zbierają powietrze przez otwory próbkujące i przesyłają je z chronionej przestrzeni do czujki,
- zasysającą czujkę dymu, składającą się z komory detekcyjnej z czułym sensorem, wentylatora zasysającego oraz filtrów oczyszczających powietrze,
- rurę „wydechową” do usuwania zbadanego powietrza z detektora.
Sieć rurek zasysania
Sieć rurek zasysania jest podłączona do detektora; zazwyczaj wykonana jest z tworzyw sztucznych, czasami z rurek miedzianych. Rodzaj rurki determinuje producent systemu oraz warunki środowiskowe panujące w danym obiekcie.
Występuje kilka metod montażu rurek. Mogą to być proste konstrukcje, stosowane np. w pojedynczych szybach windowych, gdzie występuje jedna rurka. W przypadku bardziej skomplikowanych obiektów lub większych powierzchni stosuje się układy z dwóch, trzech, czterech lub większej liczby rurek – ograniczeniem są jedynie maksymalne parametry narzucone przez producenta danego modelu czujki.
Sieć rurek pokryta jest otworami próbkującymi, które służą do zasysania powietrza z pomieszczenia; zazwyczaj ich rozmieszczenie odpowiada rozmieszczeniu punktowych czujek dymu. Wielkość otworów jest obliczana za pomocą dedykowanego oprogramowania opartego o mechanikę płynów oraz specyfikację konkretnego modelu czujki. Na tym etapie ważne jest ustalenie specyfiki środowiskowej budynku – wpływ mają okna dachowe, wyloty i wloty wentylacji oraz inne elementy zmieniające lokalną temperaturę i ruch powietrza.
Zasysająca czujka dymu
Wszystkie czujki zasysające opierają się na podobnych założeniach, można jednak wyróżnić kilka ich typów:
- Detekcja laserowa – filtrowana – laser jest źródłem światła dla komory detekcyjnej. Powietrze przepływa najpierw przez system filtrów, gdzie usuwane są cząstki mogące zakłócić odczyt lub uszkodzić detektor. Rozproszenie światła spowodowane przez cząstki dymu mierzy matryca światłoczuła, a algorytmy czujki obliczają ilość cząstek dymu.
- Detekcja laserowa – bez filtrowania – zasada działania jest identyczna, ale brak filtra powoduje, że elektronika czujki musi dodatkowo odróżnić cząstki dymu od zanieczyszczeń, np. kurzu.
- Komora dymowa – najstarsza metoda. Elementem detekcyjnym jest szczelnie zamknięta komora z gęstą parą wodną, która kondensuje na zjonizowanej cząsteczce dymu, czyniąc ją widoczną dla systemu detekcyjnego.
- Czujka z podwójnym sensorem – wykorzystuje niebieskie diody LED do wykrywania bardzo niskiej koncentracji dymu oraz laser podczerwony do identyfikacji cząstek zakłócających pomiar. Pozwala na wykrywanie dymu już na poziomie 0,0015 %/m.
Rurka wylotowa
W standardowych zastosowaniach ciśnienie powietrza w pomieszczeniach chronionych będzie identyczne jak w pomieszczeniu montażu czujki, dlatego oprogramowanie projektowe przyjmuje takie samo ciśnienie w obu lokalizacjach.
Wielkość otworów zasysania, rozmiar rury, czas transportu i prędkość wentylatora wpływają na ilość powietrza przepływającego przez komorę próbkującą. Przy różnicy ciśnień pomiędzy pomieszczeniami prędkość przepływu może być inna od założonej, co negatywnie wpłynie na skuteczność detekcji. Aby wyeliminować to ryzyko, zakończenie rury wylotowej powinno znajdować się w pomieszczeniu, z którego powietrze jest zasysane, w miejscu, w którym nie grozi jej zablokowanie.
Czytaj część 2 – zastosowanie czujek zasysających | Nasza oferta systemów sygnalizacji pożaru