Systemy Gaszenia Gazem
Ochrona miejsc, w których woda mogłaby uszkodzić wyposażenie
Instalacja łączy detekcję pożaru, sterowanie, butle ze środkiem gaśniczym oraz sieć rurociągów i dysz. Dobór środka i sposób uruchomienia wynikają z projektu oraz warunków w chronionej strefie.
Bezpieczeństwo ludzi jest częścią projektu. Należy uwzględnić sygnalizację ostrzegawczą, ewakuację oraz procedury postępowania przy uruchomieniu instalacji.
INFRASTRUKTURA
Butle i instalacja — jeden system ochrony
Magazynowanie środka gaśniczego
Środek gaśniczy jest przechowywany w butlach, a następnie kierowany do chronionej strefy przez rurociągi i dysze. Lokalizację butli, przebieg instalacji oraz sposób rozprowadzenia środka ustala się w projekcie dla konkretnego pomieszczenia.
ZASTOSOWANIA
Gdzie stosuje się systemy gaszenia gazem?
Dobór rozwiązania zależy od przeznaczenia pomieszczenia i rodzaju chronionego mienia. Typowe zastosowania obejmują:
-
Centra danych i serwerownie
Sprzęt IT oraz infrastruktura przechowywania i przetwarzania danych.
-
Archiwa, biblioteki i muzea
Zbiory i wyposażenie wrażliwe na działanie wody.
-
Laboratoria i pomieszczenia medyczne
Specjalistyczna aparatura wymagająca indywidualnego doboru ochrony.
-
Rozdzielnie i pomieszczenia elektryczne
Urządzenia i instalacje istotne dla pracy obiektu.
-
Telekomunikacja i banki
Centra łączności, strefy techniczne i pomieszczenia o znaczeniu operacyjnym.
Środki stosowane w systemach gaszenia gazem
FM-200, NOVEC 1230, CO₂ i Inergen różnią się sposobem działania, warunkami użycia oraz wymaganiami dotyczącymi instalacji. Poniższe opisy pomagają rozpoznać także środki stosowane w istniejących systemach. Rozwiązanie dla nowej inwestycji dobiera się po analizie obiektu, aktualnych przepisów i dostępności systemu.
FM-200 — HFC-227ea
Czysty środek gaśniczy z grupy HFC, stosowany m.in. do ochrony urządzeń elektronicznych. Gasi bez użycia wody, odbierając ciepło i oddziałując na proces spalania. Przy ocenie instalacji trzeba uwzględnić ograniczenia dotyczące F-gazów, w tym zasady wprowadzania urządzeń do obrotu. Możliwość serwisu istniejącego systemu oraz dobór nowego rozwiązania wymagają osobnej oceny.
NOVEC 1230 — FK-5-1-12
Nazwa handlowa środka 3M z grupy fluoroketonów, wykorzystywanego w instalacjach gaszenia bez użycia wody. 3M zakończyło produkcję PFAS z końcem 2025 r., dlatego dostępność oryginalnego środka i możliwości obsługi instalacji trzeba potwierdzić. Zastosowanie innego produktu FK-5-1-12 wymaga weryfikacji dopuszczeń i zgodności z dokumentacją konkretnego systemu.
CO₂ — dwutlenek węgla
Środek stosowany m.in. w wybranych instalacjach przemysłowych. Jego zastosowanie wymaga szczególnej ochrony ludzi: stężenia używane do gaszenia są niebezpieczne dla życia. Projekt musi uwzględniać ostrzeganie, ewakuację, zabezpieczenie dostępu oraz warunki bezpiecznego wejścia po zadziałaniu instalacji. Dobór należy powierzyć projektantowi znającemu dany system.
Inergen — IG-541
Mieszanina 52% azotu, 40% argonu i 8% dwutlenku węgla. Ogranicza spalanie przez obniżenie zawartości tlenu w chronionej przestrzeni. Projekt obejmuje dobór stężenia, butli, rurociągów i dysz oraz ocenę szczelności pomieszczenia i odciążenia ciśnieniowego. Warunki przebywania ludzi i ewakuacji ustala się według dokumentacji systemu.
O skuteczności i bezpieczeństwie decyduje cały system: właściwy środek, detekcja, sterowanie, szczelność pomieszczenia i procedury ewakuacji. Środków gaśniczych nie zamienia się wyłącznie na podstawie podobnej nazwy lub składu.
WYMAGANIA TECHNICZNE
Co trzeba uwzględnić w projekcie?
Skuteczność instalacji zależy od właściwego doboru i współpracy wszystkich elementów, a także od warunków w chronionym pomieszczeniu.
-
Detekcja i sterowanie
Wykrycie zagrożenia, ostrzeganie i sekwencja uruchomienia określona w projekcie.
-
Rozprowadzenie środka
Dobór dysz i rurociągów do geometrii oraz wyposażenia chronionej strefy.
-
Bezpieczeństwo ludzi
Odpowiedni środek, sygnalizacja ostrzegawcza i procedury ewakuacji.
-
Szczelność pomieszczenia
Warunki pozwalające utrzymać wymagane stężenie środka przez czas przyjęty w projekcie.
-
Integracja z automatyką
Współpraca z SSP, wentylacją, klapami oraz sygnalizacją optyczno-akustyczną.
OCENA ROZWIĄZANIA
Korzyści i warunki zastosowania
Korzyści rozwiązania
- Gaszenie bez użycia wody w chronionej strefie.
- Brak osadu po zastosowaniu właściwie dobranego czystego środka gaśniczego.
- Możliwość ochrony wrażliwego wyposażenia i urządzeń elektrycznych.
- Rozprowadzenie środka w przestrzeni objętej projektem.
Co trzeba uwzględnić
- Koszt środka gaśniczego, butli, rurociągów i automatyki.
- Odpowiednia szczelność oraz warunki w chronionym pomieszczeniu.
- Procedury bezpieczeństwa i ewakuacji ludzi.
- Przeglądy i konserwacja zgodnie z dokumentacją systemu.
PROJEKTOWANIE I WYKONAWSTWO
Projektowanie i wykonanie instalacji
Projekt wymaga analizy chronionej strefy, doboru środka gaśniczego i sposobu jego rozprowadzenia oraz zaplanowania współpracy z detekcją i automatyką budynku.
Przygotowanie i wykonanie instalacji należy powierzyć specjalistom znającym dany system. Zakres dokumentacji, uzgodnień, odbioru i późniejszej obsługi ustala się dla konkretnego obiektu.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Czy gaszenie gazem sprawdzi się w każdym pomieszczeniu?
Nie każde pomieszczenie nadaje się do takiej instalacji. Projektant ocenia m.in. jego przeznaczenie, kubaturę, szczelność, wentylację, chronione wyposażenie i obecność ludzi. Na tej podstawie dobiera rozwiązanie.
Jaki gaz wybrać do ochrony serwerowni lub archiwum?
Dobór środka wymaga analizy konkretnego obiektu. Znaczenie mają rodzaj zagrożenia, wyposażenie, warunki użytkowania oraz dokumentacja systemu. Nazwa środka gaśniczego nie wystarcza do oceny, czy będzie odpowiedni dla danego pomieszczenia.
Dlaczego szczelność pomieszczenia jest ważna?
W instalacjach gaszenia całej kubatury środek musi osiągnąć i utrzymać stężenie przewidziane w projekcie. Nieszczelności, otwory i wentylacja mogą na to wpływać, dlatego warunki w pomieszczeniu trzeba uwzględnić przy projektowaniu i odbiorze.
Co przygotować do rozmowy o instalacji i wycenie?
Przygotuj lokalizację i przeznaczenie obiektu, przybliżone wymiary pomieszczenia, opis chronionego wyposażenia oraz dostępne rzuty i zdjęcia. Jeżeli instalacja już istnieje, pomocna będzie jej dokumentacja i opis oczekiwanych zmian.
Czy istniejący system wymaga przeglądów?
Tak. Zakres i terminy obsługi ustala się zgodnie z dokumentacją systemu oraz wymaganiami dotyczącymi danego obiektu. Przy zgłoszeniu podaj producenta, typ instalacji i informacje o jej ostatnich przeglądach.